Czasem pacjenci pytają: „Czy mogę założyć aparat ortodontyczny tylko na dolne zęby?” Odpowiedź brzmi: to zależy.
W większości przypadków, jeśli mamy do czynienia z wadą zgryzu, która obejmuje zarówno górny, jak i dolny łuk zębowy – leczenie tylko dolnych zębów nie będzie dobrym pomysłem. Dlaczego?
Trzeba pamiętać, że górne zęby zawsze powinny „obejmować” dolne, jak pokrywka na pudełko. Jeżeli dolne zęby są stłoczone i chcemy je wyprostować, musimy stworzyć na nie miejsce. A to bywa trudne – bo są niejako „zaklinowane” pod górnymi. I właśnie dlatego często samo leczenie dolnego łuku jest niewystarczające – trzeba najpierw rozszerzyć łuk górny, a dopiero potem wyprostować dolne zęby w nowo powstałej przestrzeni.
Kiedy aparat tylko na dolne zęby ma sens?
Są oczywiście wyjątki. Na przykład:
- Jeśli miałeś/aś wcześniej leczenie tylko górnego łuku i chcesz teraz „dokończyć” leczenie dolnego – i wyniki wcześniejszego leczenia są stabilne – wtedy możemy rozważyć aparat tylko na dół.
- Gdy stłoczenie występuje tylko w dolnym łuku, a zgryz jako całość nie wymaga korekty – to także może być możliwe. Ale uwaga – to leczenie warunkowe, z pewnymi ograniczeniami.
W pełnym leczeniu ortodontycznym często stosuje się wyciągi międzyszczękowe, które działają między zamkami górnymi i dolnymi. Jeśli zakładamy aparat tylko na jeden łuk, tracimy tę możliwość, co wpływa na skuteczność i stabilność leczenia. Jeśli występuje konieczność dodatkowych ruchów zębów, a nie mamy możliwości zastosowania wyciągów, jako wsparcie, a dosłownie „zakotwienie” stosowane są mikroimplanty.
Jak tworzymy miejsce dla wyprostowania dolnych zębów bez zmian w łuku górnym?
Najczęściej stosujemy jedną z dwóch metod:
- Stripping – czyli delikatne „ścieranie” szkliwa pomiędzy zębami, zwykle siekaczami dolnymi, ale nie tylko. Pozwala to na zyskanie około 0,3–0,5 mm na jedną przestrzeń, co często wystarcza, by je dobrze ustawić.
- Slicing – bardziej zaawansowana wersja strippingu, stosowana przy wypełnieniach lub gdy trzeba uzyskać więcej miejsca. Ścierane są większe powierzchnie, najczęściej w zębach bocznych.
W ostatnim czasie zgłosiła się do mojego gabinetu w Mikołowie Pacjentka, która miała w przeszłości leczenie ortodontyczne dwoma aparatami stałymi. Była zadowolona z efektu poprzedniego leczenia, ale jak sama przyznała nie zgłaszała się na wizyty kontrolne po zakończonym leczeniu ortodontycznym. Nie zauważyła, a być może trochę zbagatelizowała, fakt odklejenia dolnego drutu retencyjnego. Dodatkowo w tym czasie zaczęły „odzywać się ósemki”, które nie były usuwane po leczeniu. Siła, z którą zęby mądrości naciskały na zęby dolne zaowocowały niestety stłoczeniem zębów dolnych z przodu. W takim przypadku zaproponowałam właśnie wykonanie strippingu na zęby dolne, aby stworzyć miejsce na uszeregowanie zębów dolnych. Pacjentka zdecydowała się na leczenie nakładkowe, które w takich sytuacjach sprawdza się doskonale. Niewątpliwym plusem tego rozwiązanie jest oczywiście skrócony czas leczenia, który wynosił jedynie 5 miesięcy. Oczywiście teraz Pacjentka zamierza zgłaszać się regularnie na kontrole po zakończonym leczeniu.
A co, jeśli zgryz jest zbyt głęboki?
W głębokim nachodzeniu zębów górnych na dolne często nie da się od razu nakleić zamków na dolne zęby, bo zwyczajnie brakuje na nie miejsca. Wtedy najpierw leczymy łuk górny, a dopiero po kilku miesiącach – gdy górne zęby lekko się rozsuną – przechodzimy do dołu.
W przypadku leczenia jedynie dolnego łuku konieczne jest rozklinowanie, czyli stworzenie przestrzeni przez nałożenie niewielkiej warstwy materiału na zęby trzonowe lub przedtrzonowe. To podnosi zgryz i pozwala bezpiecznie nakleić aparat na dolne zęby.
Leczenie jednołukowe = większe ryzyko nawrotu
Jeśli leczymy tylko dolne zęby, a nie dopasowujemy ich do idealnego łuku górnego – może to skutkować większym ryzykiem nawrotu stłoczenia po zakończeniu leczenia.
Dlatego tak ważna jest retencja – czyli utrwalenie efektów:
- Retainer stały (drucik od wewnętrznej strony dolnych zębów)
- Często także nakładka retencyjna, noszona na noc
Podsumowując…
Aparat ortodontyczny tylko na dolne zęby to nie jest leczenie z wyboru, ale w wybranych przypadkach – może być skuteczne. Zawsze jednak najlepsze efekty daje leczenie obustronne – czyli aparat na górny i dolny łuk.
Każdy przypadek traktujemy indywidualnie. Jeśli rozważasz leczenie ortodontyczne – umów się na konsultację. Możesz zrobić to również online – https://stomatologiadiament.pl/ na górze strony kliknij w „umów się” i wybierz dogodny dla siebie termin.
Masz pytania? Zostaw komentarz pod wpisem – chętnie odpowiem.
Zapraszam Cię też do wpisu https://stomatologiadiament.pl/aparat-tylko-na-gorne-zeby/ gdzie opisuję możliwości leczenia tylko górnego łuku
Pozdrawiam,
lek. dent. Katarzyna Obora
Ortodonta – Stomatologia Diament, Mikołów
ortodonta Mikołów ortodonta Orzesze ortodonta Łaziska górne
dentysta Mikołów stomatolog Mikołów